Prijs

In Antwerpen is vanavond de eerste Herman de Coninckprijs uitgereikt. In inkt gewassen van Charles Ducal is uitgeroepen tot de beste dichtbundel. Ik kan er weinig over zeggen, om de zo simpele reden dat ik hem niet gelezen heb.

De publieksprijs, voor het beste gedicht, gaat naar Joke van Leeuwen. Haar bundel, Wuif de mussen uit, heb ik wél gelezen, en ik ben blij dat ze een beetje in de prijzen deelt, met een erg mooi gedicht:

Andermans hond

Ik ging niet wandelen met de hond,
de hond ging wandelen met mij.
Kijk, zei hij, kijk, zo doe je dat:
je snuffelt wat, je kruipt eens
onder groen, je doet daar wat je
daar moet doen, je kwispelt -
nee dat kun je niet - loopt achterna
wat vleugels heeft, je rolt je op je
ene zij, je andere zij, je ene zij,
je mond staat op de tocht, je zoekt
in woorden naar een geur, bij grenzen
naar vreemd vocht, hoort woest geroep
van groepen mens als blaffen aan,
verstaat alleen je naam
en Lig en Koest en Af.

Verwengen of bakgen?

Het moet genetisch bepaald zijn.
Groot Ventje was vanmidag bij oma en opa L., en wat hebben ze gedaan?
Hij en oma - door hem al sinds ventjesheugenis 'Oma Schattebieke' genoemd - hebben wafels gebakken.
Een hele doos vol.
'Voor de hele klas!'

Wat blijft

'People may forget what you said or what you did, but they will never forget how you made them feel,'
lees ik op Inspired to Inspire. Een citaat van ene Carl W. Buechner, mij volslagen onbekend. Een zoektochtje op Google leert dat de man vooral actief is op het vlak van Bonder Zonder Naam-achtige uitspraken.
Bonder Zonder Naam of niet, het bovenstaande is zo waar. Maar ik vergeet het, soms, als in alle drukte het leven rennen wordt.

Eigenzinnig

In de klas knutselt Groot Ventje aan een bedje, een kopie van het zijne. Het timmerwerk is achter de rug, de lattenbodem is erop gekleefd, het dekbedje is genaaid en beschilderd.
Thuis lezen Groot Ventje en ik Negen schijfjes banaan van Pieter Gaudesaboos, al langer een van mijn favorieten.
Negen schijfjes banaan vinden in het in de koelkast te koud. Ze duwen de koelkastdeur open en gaan, mooi op een rijtje, op zoek naar een beter slaapplekje. Dat vinden ze ook, een voor een, aftelrijmpjesgewijs, op hun tocht door een donker herenhuis. Alles is tenslotte beter dan een kille koelkast, een kopje met een bodempje chocolademelk, de harige vacht van een hond, ja zelfs, een wc-bril.
Een eigenzinnig, onconventioneel verhaal? Zonder enige twijfel. De vorm is dat nog veel meer. Gaudesaboos vertelt het verhaal van de schijfjes banaan vooral in foto's, artistieke, verrassende, uitdagende, prikkelende foto's. De sobere tekst, helemaal tot de essentie herleid, leest aangenaam, en vertelt het hele verhaal. De foto's vertellen het hele verhaal, maar op hun geheel eigen manier, bijna filmisch, als was elke bladzijde een filmscène. De vormgeving speelt prachtig op de kleinste details in. Samen maken ze van Negen schijfjes banaan een waar pareltje.
Bij elk boek van Pieter Gaudesaboos moet ik altijd weer aan die spin van Annie M.G. Schmidt denken, 'eigenzinnig en niet bang'. Precies: eigenzinnig en niet bang, zo doet hij zijn ding.

Leven, een oefening in gemis

Groot Ventje, in bed, bij het slapengaan: 'Ik mis oma L.'
Mijn Liefste: 'Morgen is het maar een half dagje school. 's Middags komt opa L. je halen en dan ga je naar oma L.'
Groot Ventje: 'Maar als ik dan bij oma L. ben, mis ik jullie.'

Wie?

En dan steekt natuurlijk de vraag de kop op: wie dan wel? Wie krijgt dat goud? In mijn hoofd begon meteeneen iel stemmetje te opperen: 'Zou het...? Zou het kunnen? Dat hele mooie prachtige meesterwerk van Aidan? Zou het?
Neen dus.
De Printz Award 2007 gaat naar American Born Chinese by Gene Luen Yang.

Amerikaans blij

De Michael L. Printz Award is een belangrijke Amerikaanse literaire prijs voor boeken voor adolescenten. Hij ging in het verleden al naar David Almond, Aidan Chambers, John Green. Wie de Printz 2007 krijgt, is nog een geheim, maar John Green kreeg wel al een telefoontje dat hij dit jaar voor An Abundance of Katehrines zilver krijgt. En wat is de man blij, helemaal Amerikaans blij met veel oh my God's en really?'s en wow's en I can't believe this. Je kunt het helemaal zelf zien, in een filmpje op zijn blog.

Onderweg

Sara Fanelli, Pinocchio ~ Jonathan Safran Four, Everything Is Illuminated ~ Virginia Woolf, A Writer's Diary ~ Virginia Woolf, Congenial Spirits ~ The Myths Boxset.
Jammer dat Amazon geen leeslampjes verzendt buiten de UK.
Maar uitkijken is het hoe dan ook.

Droom

In de klas van Groot Ventje wordt regelmatig rond een thema gewerkt. Af en toe haal ik dan een prentenboek uit de kast dat daarbij aansluit.
Tegenwoordig werken ze rond slapen en bedjes.
Anna Höglund, denk ik meteen, Nachtreis.
Ik nestel me met Groot Ventje op de bank en begin voor te lezen.
Als de mama van Nino en Elon voor de vierde keer hun slaapkamerdeur achter zich dichttrekt... komt er een tijger aangelopen, door de kier van de deur. Het begin van een fantastisch avontuur.
Bij elke bladzijde die ik omsla, lijken de ogen van Groot Ventje groter te worden, en hij vergeet er zijn flesje bij te drinken. Zelf vergeet ik haast dat ik aan het voorlezen ben, zo vanzelf laat dit prentenboek zich lezen, pagina na pagina. Als Nino en Elon allang weer thuis zijn, is hij nog helemaal in de ban van het verhaal en de onelooflijke avonturen die de twee broertjes beleefd hebben. Buiten adem bijna vertelt hij na wat er allemaal gebeurd is, als moet hij het nog eens op een rijtje zetten om het te kunnen geloven.
En dan hebben we niet eens lang naar de prenten gekeken, waar nog zoveel leuks en vreemds en intrigerends te zien is... Morgen?

Chocolade

Op de luchthaven stootte ik op dit mooie tasje van CaféTasse: de Travel Box.
Het riep herinneringen op aan lang vervlogen tijden.
Ik kon er niet aan weerstaan.
Een week later is de Travel Box flink opgeschoten.
Mijn Liefste is niet echt onder de indruk, maar lijkt toch een voorkeur te hebben voor het zwartste zwart.


Zelf weifel ik. Lait Nougat? Of Lait Café?

Groot Ventje is minder kieskeurig. Extra Noir, Blanc Café, Noir Orange, alles lust hij, zelfs Noir Earl Grey.
Chocolade is chocolade is lekker.

Cakejes

Bij het opruimen van de keukenkast vind ik een doosje 'Mini Cakes Mix'.
Een achterdehandje, voor als de voorbereidingen voor het Grote Muffinfestijn niet naar wens verliepen, herinner ik me.
De voorbereidingen verliepen naar wens, de doos staat nog in de keukenkast.
De vervaldatum blijkt met rasse schreden te naderen.
En dus trekken Groot Ventje en ik onze kookschorten aan.
Met zo'n mix is de klus al helemaal snel geklaard, maar het plezier is er niet minder om.
Morgen kan er weer een lekkere doos mee naar de klas.

Hoera

Driehonderd dagen al drinkt Klein Ventje mamamelk.
Het begin was woelig, en meer dan eens leek het einde in zicht.
Maar kijk: driehonderd dagen al.

Lief

Terwijl ik blog, brengt Mijn Liefste me onverwacht een kop chocolademelk.
Warm, lekker, smeuïg, met een bodempje van echte chocola: áf.
Warm krijg ik het.

Uitroepteken

Ergens zijn wij, ervaren, door de literaire wol geverfde, verstokte lezers, iets kwijtgeraakt.
Een boek kan me zo bekoren dat ik er helemaal in opga, het kan me betoveren, verstillen, verontrusten, het kan me naar adem doen happen, het kan me op mijn lip doen bijten, het kan me in een roes brengen, helemaal van de wereld, of net elk vezeltje in mijn lichaam doen tintelen. Maar doorgaans blijf ik stil.
Groot Ventje spelt letters, plakt ze aaneen tot woordjes, plakt die aaneen tot korte zinnetjes. En dan gebeurt het, soms. 'd-a-a-r daar d-a-s das een d-o-o-s doos. Daar das een doos. O een uitroepteken.' Vervolgens galmt het door de woonkamer: 'Daar das een doos!' Een uitroep zoals uitroepen horen te zijn, luid en krachtig.

Geur

Als Klein Ventje 's avonds in slaap valt, kriebelen zijn haartjes in mijn neus.
Voorzichtig breng ik mijn gezicht nog wat dichter bij zijn hoofdje, en weer neem ik zijn geur in me op.
Net als die allereerste avond.
Er zijn al veel water en shampoo overheen gegaan, de zoete weeë geur van een vers nestdiertje wordt een herinnering, maar mijn neus in het haar van Klein Ventje: geen lekkerder geur.

Stil

Ik lees Extremely Loud and Incredibly Close van Jonathan Safran Foer.
Ik ben overdonderd, helemaal.
Er zijn geen woorden.
Nog niet.

Lekkers voor de klas

Trots stapte Groot Ventje vandaag zijn klas binnen. Vorige week had hij gezegd dat hij wel eens iets lekkers wilde maken 'voor al de kindjes in de klas' en dus kochten we chocolade, eieren, suiker.
Gisteren was het zo ver. Na een bezoek aan de luchthaven (zoveel te zien, zoveel indrukken te verwerken) trokken we onze schorten aan. Eiwit en eigeel werden van elkaar gescheiden, en net toen ze mooi in kommen naast elkaar stonden, duwde Klein Ventje zijn voelboek er krachtig tegenaan. Het eigeel (niet nodig) doorstond de schok, het eiwit (wel nodig) vloog alle kanten op. De koelkast van de buurvrouw bracht redding: vijftien nieuwe eieren werden gesplitst, het eiwit werd met suiker stijfgeklopt, de gesmolten chocolade erdoor gespateld. Een heerlijk eenvoudig recept, goed voor een gigantische kom chocomousse.
Vanavond kwam ze zo goed als leeg mee terug, in de handen van een glunderend Groot Ventje, met nog een streepje bruin op zijn neus.

Lieve Muis

Elke avond worden er drie boekjes voorgelezen voor het slapengaan. Soms ook meer, maar altijd drie. Vanavond kies ik er een, Groot Ventje twee. Een ervan is een Nijntjeboek, het andere Het is Pasen van Liesbet Slegers. Dat het winter is, dat paashazen nu lekker in hun warme holletje zitten, dat chocolade-eieren niet gedijen op een koude wintergrond: het mag niet baten, het zal dit boek zijn. Terwijl het buiten stormt, is het hier heel even Pasen.
Dan is het de beurt aan mijn keuze. Lieve Muis van Daan Remmerts de Vries. Een liefdesverklaring aan een muis. En wat voor een liefdesverklaring! Een prachtig klein boekje, warm, lief, en verrassend grappig!

En nu

Spectaculair zijn ze niet, de verhaaltjes in Kip Kat Koe van Heidi Smits en Marijke Bouwhuis. Een kip die leert zwemmen, een vis die van een kat een pan cadeau krijgt... om vis in te bakken, een koe die liever voorgelezen wordt dan zelf te lezen... Maar wat een pret, elke avond weer. Mijn Lief of ik leest de klein gedrukte zinnetjes, Groot Ventje buigt zich over de korte, vet en groot gedrukte. Mooie formule, die samenleesboeken. Voorleesplezier wordt samenleesplezier.

Hoe het allemaal begon

Die dag, afgelopen december, toen Groot Ventje, midden in de kerstaankopen, plots riep: 'Maar daar staat "Kassa"!'
Of misschien eerder, die dag, bijna een jaar geleden, toen hij wou weten welke woordjes met een c begonnen, en ik onnadenkend 'Circus en clown' zei. Groot Ventje fronste, dacht even na en zei: 'Maar mama, Circus is met een c, maar clown, dat is met een k hoor.'
Of was het nog eerder, toen hij, even na zijn tweede verjaardag, geïnspireerd door het bord met de bijbehorende magneetjes, overal 'zijn' letter liep te zoeken?
Of begon het toen hij als prille peuter bij mij op schoot kroop met, alweer, een verhaal van Kikker of zijn uitverkoren De maan is weg?
Of daarvoor al, toen hij nog onder mijn hart woonde en elke avond een verhaal van Toon Tellegen voorgelezen kreeg door een warme papastem?

Van oor tot oor

Op werkdagen haal ik Groot Ventje van school, Mijn Lief haalt Klein Ventje op bij de onthaalmoeder. Taakverdeling heet dat. Ingegeven door werkuren, schooluren, locatie, afstanden, time management, efficiënt tijdsgebruik.
Gisteren zat het verkeer helemaal in de knoop door de hevige storm, en dus haalde ik niet alleen Groot, maar ook Klein Ventje op. De deur ging open en in een mum van tijd verscheen er een stralende glimlach op zijn gezichtje. Helemaal warm werd ik ervan, vanbinnen. Misschien moet dat efficiënt tijdsgebruik af en toe maar eens opzijgezet worden.

Open moet het hek

Klein Ventje zit in het kartonboekje Bo's grote verrassing te kijken. Onhandig nog proberen zijn vingertjes de flapjes open te peuteren en weer dicht te doen. En weer open en weer dicht. En weer open...
Een herinnering komt boven. Tien maanden was Groot Ventje, we waren met vakantie aan zee, en Bo's grote verrassing was mee. Groot Ventje zat op het tapijt in het boekje te kijken, toen plots een Grote Boosheid bezit van hem nam. Zijn blik werd donker, de toon van zijn kreten luider. Driftig waren zijn handjes in de weer met een stukje prent waar geen flapje zat, alleen de tekening van een hek. Ik nam hem op schoot en las het boekje voor. Bij de allerlaatste pagina ging Groot Ventje breed glimlachen. Vaardig peuterden zijn vingertjes het flapje open - het hek! En daarachter een zee van kleurige bloemen, Bo's verrassing...

Geluk is onmogelijk

In een literair katern lees ik een recensie van Geluk is onmogelijk. Een nieuw deel in de sowieso zeer aanbevelenswaardige reeks Privé-domein, met... brieven van Flaubert. Ik hap even naar adem. Nog een bundel brieven van Flaubert. Van de vorige bundels heb ik enorm genoten, ik neem ze nog regelmatig uit de kast om hier of daar een passage te herlezen. Een nieuwe bundel brieven van Flaubert, mijn hart klopt sneller... en laat de tijd van de verlanglijstjes nou net gepasseerd zijn.

De andere kant

'Wij waren al eens aan de andere kant van de wereld, hé, mama?' loopt Groot Ventje overtuigd te knikken.
Ik frons vragend mijn wenkbrauwen. Verder dan Italië raken de vliegtuigen waar ik in zit zelden.
'Een andere keer, toen ik pannenkoeken gegeten heb en jij niet,' verduidelijkt hij.
De verste pannenkoeken die ik ooit gegeten heb, waren overheerlijke crêpes met Nutella in het restaurant van een Italiaanse luchthaven.
'En toen we klaar waren, reden we naar het huis van H. Aan de andere kant van de wereld!'
Nog duurt het een tel voor alle puzzelstukjes op hun plaats vallen.
H. is mijn Liefste Vriendin. Ze woont aan de andere kant van de wereld, in het veel te verre Texas, maar met kerst was ze hier. Groot Ventje en ik zijn op een avond iets met haar gaan drinken, en Groot Ventje kreeg er een pannenkoek bovenop. Die avond gaven we H. een lift. Naar het huis van haar ouders. H.'s huis, concludeerde Groot Ventje. Even waren we helemaal naar de andere kant van de wereld gereden.

e

Ze mag dan alomtegenwoordig zijn in onze taal, de e is een onverwacht moeilijke letter. Je zegt è als er eentje staat, zoals in met, en é als er twee staan, zoals in zee. Makkelijk toch? Maar in meten staat er ook eentje, en toch is dat é, en een, dat is meestal niet met é, maar met een vreemd dof klankje. Duivelse letter, nu ik ze weer even door kinderogen zie.