Stilgevallen

Vaak hebben Mijn Liefste en ik het gevoel dat we door het leven rennen, rennen, rennen. In Grand Central Station viel de ratrace even stil. Een mooi initiatief van ImprovEverywhere.

Gekrompen

In een ziekenhuis laten de klassieke meetsystemen het afweten. Het verstrijken van de tijd wordt niet langer afgemeten aan de voortgang van de wijzers van de klok, maar wordt bepaald door het wachten op de volgende dokter, het volgende onderzoek, het volgende resultaat. En Grote Ventjes lijken in een ziekenhuisbed meteen twee maatjes gekrompen.

Narratieve volgorde

Voorleestijd. Ik neem een boek - Afrika achter het hek, in dit geval -, Groot Ventje knuffelt dicht tegen me aan. 'Wel bij het begin beginnen hoor,' zegt hij.
'Ja, dat was ik wel van plan,' antwoord ik. 'Het zou maar gek zijn als ik met het einde zou beginnen.'
'Ja, stel je voor,' zegt Groot Ventje, 'dat je dan bijvoorbeeld zou lezen: ze was helemaal in de war. Dan zou je niet eens weten over wie dat gaat en wat er gebeurd was.'

Krachtige taal?

Of de bijzonder korte ‘long’list van de Gouden Uil Jeugdliteratuurprijs iets zei over de kwaliteit van de kinder- en jeugdboeken die het afgelopen jaar verschenen, vroeg ik me onlangs nog af. In tegenstelling tot de jury van de Gouden Uil Literatuurprijs zweeg de kinderboekenjury zedig.
Vandaag werd de shortlist bekendgemaakt, en werd meteen ook mijn vraag beantwoord. Het juryrapport, dat de bekendmaking van de vijf genomineerden vergezelt, spreekt krachtige taal.

De jury van De Gouden Uil Jeugdliteratuurprijs 2008 is bijzonder hoopvol gestemd. Nu de jaaroogst van de Nederlandstalige kinder- en jeugdliteratuur een zó historisch dieptepunt heeft bereikt, kan de curve in de toekomst niet anders dan weer omhoog. De jury vermoedt dat het aantal ongetalenteerde mensen dat per se een kinderboek wil schrijven, stilaan moet zijn uitgeput.

Ziehier een ander lichtpunt: de probleemboeken zijn op hun retour! Het voorbije jaar hadden de personages niet al te veel te lijden onder ziekte, dood en depressie. Ze mochten op vakantie, jawel. Naar Frankrijk, op camping, waar ze een lekke band kregen en hun tent wegwoei. Nieuw en voorspelbaar was ook de resem boeken waarin paragnostische figuren opdoken. Altijd handig als je contact hebt met geesten en aanverwanten, het verleden en de toekomst, maar paranormaal goede boeken heeft het vooralsnog niet opgeleverd.

Maar nogmaals, de jury verwacht veel goeds, want zij ziet..., zij ziet..., zij ziet wel degelijk talent. Mensen met een goeie pen en met schrijflust; mensen die recht hebben op een échte redacteur en een degelijke uitgever. De jury voorspelt dus vuurwerk, zowel uit de hoek van de kanonnen, als uit die van de debutanten. Kortom, een ware revolutie binnen de jeugdliteratuur. Vraag is enkel nog: wanneer zal deze revolutie zich voltrekken? De glazen bol vertoont voorlopig slechts mist.

Hoop put de jury intussen uit haar twaalf titels tellende longlist en de vijf door haar genomineerde boeken, als bij wonder nog gevonden.

Verbaast, verrast dit?
Ja en neen.
Of 2007 inderdaad zó’n historisch dieptepunt is, daar kan ik me niet over uitspreken – ik heb lang niet alles gelezen wat er verschenen is.
Wél heb ik een aantal erg mooie Nederlandstalige boeken zien voorbijkomen, waarvan er enkele niet eens de longlist van de Gouden Uil hebben gehaald. Dat het een mirakel mag heten dat er vijf titels zijn gevonden, lijkt me daarom op zijn minst nogal overdreven. Dat verbaast niet helemaal, na lezing van het juryrapport: de figuur van de hyperbool past wel in de stijl die je, laat me het eufemistisch uitdrukken, niet bepaald sober kunt noemen.
(Ik heb trouwens ook enkele erg mooie vertaalde boeken zien voorbijkomen – die sowieso buiten het bereik van deze prijs vallen – en dát stemt dan weer écht hoopvol: er is nog ruimte voor een oerdegelijke vertaling van een 800 bladzijden tellend meesterwerk en voor een prachtig uitgegeven meesterlijk prentenboek met niet-alledaagse illustraties over een niet gemakkelijk onderwerp, bijvoorbeeld.)
Maar ik heb ook veel middelmatigs zien voorbijkomen, en helaas ook veel wat dat niveau zelfs niet haalt. Niet dat ongetalenteerde mensen die een kinderboek willen schrijven, ook echt achter hun computer kruipen, stemt tot wanhoop. Ik denk weer aan de ansichtkaartjes en de lintjes en de doosjes van wijlen uitgever Paul Brinkman: vroeger was het niet anders. Maar dat dergelijke schrijfsels meer en meer door de mazen van het uitgeversnet glippen, dát stemt tot nadenken. Het is niet langer enkel moeder die bij dat ‘alleraardigste maar zeer onnozele verhaaltje’ zegt: ‘Plak er een ansichtkaartje of een plaatje bij, dat staat zo aardig', soms bekruipt me het gevoel dat ook uitgevers er zich steeds meer aan bezondigen: ‘Doe er een roze kaftje rond met wat glitters, dat verkoopt zo aardig.’ Dat onder de sterretjes van klatergoud een flutverhaaltje schuilgaat, bovendien geschreven in een krakkemikkige taal: wie maalt erom?

Vorig jaar nog hekelde de jury van de Gouden Uil Literatuurprijs het opvallende gebrek aan redactionele zorg. Nu is het de beurt aan de kinderboekenjury om te wijzen op de nood aan ‘een échte redacteur en een degelijke uitgever’.
Die gedachte is me niet vreemd, ook ik frons steeds vaker de wenkbrauwen. Dan heb ik het niet over een zetfoutje hier of een vreemde zinswending daar. Dat overkomt iedereen wel een keer. Wel over opeengestapelde taalfouten, tenenkrullend kromme beeldspraak, mank lopende zinnen, storende incongruenties in het verhaal die, alweer, door het de mazen van het uitgeversnet lijken te glippen. Ook die ontwikkeling stemt tot, weinig hoopvol, nadenken.

Ik lees verder in het juryrapport. Ik frons de wenkbrauwen. En frons ze opnieuw. En opnieuw. Ik heb het niet over een zetfoutje hier of een vreemde zinswending daar. Dat overkomt iedereen wel een keer, zelfs de beste jury. Maar deze jury spreekt jammer genoeg niet alleen krachtige, maar bij momenten ook krakkemikkige en soms zelfs flagrant foute taal. En dat zet de boodschap alvast geen kracht bij.

Raadsel

Tijdens onze wandeling door het Groot Begijnhof viel het Groot Ventje op dat op sommige kasseien een letter stond. Meteen speurde hij alle straatstenen af. Groot was onze verbazing toen we merkten dat in het hele begijnhof regelmatig kasseien met letters voorkwamen, maar dat het steeds dezelfde letters waren: E en R. Waarom net díé letters, is ons een raadsel. Maar misschien weet iemand van jullie het.

Lente in februari

Snel naar de kinderkapper, gewandeld in het Groot Begijnhof, verse voorjaarslucht opgesnoven, de stad in, lekker gegeten bij Le Pain Quotidien, door de stad gelopen, in de Sint-Pieterskerk omhoog gekeken naar de gewelfde plafonds en de schitterende ramen, kleertjes gekocht, geravot in de speeltuin: zo simpel en heerlijk kan een prille lentedag zijn.

Telefoongesprek

Groot Ventje logeert bij oma en opa L.
Dan bellen we wel eens.
Zomaar.
Of beter, om het plezier van het horen van zijn stem.
Daarnet vertelde hij dat hij naar de kermis was geweest en een ijsje had gegeten.
'Da-ag mama,' klonk het ten slotte.
'Dag Groot Ventje.'
'Dahaaaag!'
'Dag lieverd.'
'Dag mama!'
'Da-ag schat.'
'Dag mama', heel beslist nu.
Ik had nog niet neergelegd, of de telefoon rinkelde opnieuw.
Een beteuterd klinkend Groot Ventje: 'Mama, ik wilde je wel nog een zoen geven door de telefoon hoor!'
Gevolgd door een fijn smakgeluid.
'Dag mama!'
'Dag Groot Ventje!'
'Nu ga ik echt neerleggen hoor!'
'Da's goed dat je dat zegt Groot Ventje. Da-ag!'
'Nee mama, ik ging nu écht neerleggen!'

Spelenderwijs

Groot Ventje zegt 'bonjour' en 'à demain' en 'un deux twois'.
Ze spelen knutselen, puzzelen, spelen spelletjes, 'en als we zes gooien met de dobbelsteen, dan zegt ze six, dus six is zes.'
Français c'est amusant: hij vindt het inderdaad amusant.

Grand cru

Gisteravond ging de Cultuurprijs Jeugdliteratuur naar een man die volgens de jury 'bewijst dat hij met de jaren alleen maar beter is geworden': André Sollie. Het nieuws maakt me dubbel blij. Blij dat de prijs naar zo'n juweeltje is gegaan. En blij dat hij naar zo'n fijn iemand is gegaan. Proficiat, André!

Toegeving

Nadat Klein Ventje enkele malen met een speelgoedautootje op Groot Ventje heeft geklopt en het desbetreffende voorwerp vervolgens is verwijderd, volgt een oorverdovende huilbui. Onterecht, vindt, Groot Ventje: 'Eigen schuld... maar omdat je nog zo klein bent zal ik niet zeggen: dikke bult.'

Baas boven baas

Onze autoriteit is tanende, een nieuwe ster rijst. Als Groot Ventje iets wil of net niet wil, is er nu Zijn Juf. Zo wil hij héél veel verschillende soorten koekjes, 'want Mijn Juf heeft gezegd dat veel afwisseling in wat je eet gezond is'.

Poetry in motion

Na de ingetogen en immer trefzekere woorden van Bart Moeyaert, heeft Antwerpen nu een nieuwe stadsdichter. Helemaal anders, maar ook een binnenkomer van formaat: het eerste stadsgedicht van Joke van Leeuwen.

Gedichtendag

Benedengemiddeld?

Vandaag zijn de longlists voor de Gouden Uil Literatuurprijs en de Gouden Uil Jeugdliteratuurprijs bekendgemaakt. De jury van de Literatuurprijs 'is zeer verheugd dit jaar een lange longlist te kunnen presenteren': 'De bovengemiddelde kwaliteit van de boekenproductie van 2007 heeft maar liefst 20 namen opgeleverd.'Mooi. Maar hoe zit het met de jeugdliteratuur? De jury komt met een historisch kort lijstje van slechts twaalf titels.

Midas Dekkers & Angela de Vrede – Botjes - Querido
Noëlla Elpers – Dolores – Van Goor
Hans & Monique Hagen, met tekeningen van Jan Jutte - Van mij en van jou - Querido
Martha Heesen – Watson - Querido
Marjolijn Hof – Oversteken - Querido
André Sollie - Een raadsel voor Roosje - Querido
Toon Tellegen - De almacht van de Boktor - Querido
Sylvia Vanden Heede & Thé Tjong-Khing - Vos en Haas, Koekkoek - Lannoo
Mieke Versyp, Sabien Clement & Pieter Gaudesaboos – Linus - Lannoo
Riet Wille & Geert Vervaeke - Waarom mijn handen geen schoenen willen - Lannoo
Floortje Zwigtman – Tegenspel – De Fontein
Floortje Zwigtman – Kersenbloed - Lemniscaat

Is hierop de logica van de Literatuurprijsjury van toepassing? De jury zwijgt zedig, maar je kunt er niet onderuit: twaalf is weinig, heel weinig.

Over Bert Anciaux, hoeden en petten en de AVI-terreur

‘Bert Anciaux leest op AVI-niveau’, zong Jan Simoen enkele maanden geleden nog in zijn onovertroffen ‘Ik wil een boek!’ op de wijze van Van het Groenewoud. Een aardig rijmgrapje, goed voor behoorlijk wat gemonkel en gegrinnik in de zaal.
Maar niet alleen Bert Anciaux, ook het merendeel van de Vlaamse en Nederlandse kinderen leest op AVI-niveau.
AVI – voor wie het zich net als ik ooit heeft afgevraagd: analyse voor individualiseringsnormen - is oorspronkelijk een systeem dat leerkrachten in staat stelt te beoordelen hoe ver leerlingen leestechnisch staan. Handig. Zó handig dat ook ouders ervan gebruik gingen maken. Met AVI heb je precies het juiste boek op het juiste moment, zo lijkt het wel.
Of niet?
'Dat is geen pet,’ zei Groot Ventje onlangs, toen hij een of ander eerstelezersboekje las en de tekening monsterde, ‘dat is een hoed, waarom staat daar dan pet?’
Tja, hoed is niet klankzuiver, denk ik dan, en dus draagt jan en alleman in die eerste boekjes een pet. Terwijl hij een ander boekje leest, erger ik me aan het stroeve ritme, de onnatuurlijke zinnen, het kunst- en vliegwerk om toch maar binnen AVI-zoveel te blijven.
Natuurlijk, er is ook veel moois of gewoon leuks geschreven op AVI-niveau. Sommige auteurs weten binnen de strenge beperkingen ware juweeltjes af te leveren. Maar de allesoverheersende aanblik is er een van maakwerk.
Dan denk ik aan wat Michael Morpurgo recent schreef in The Guardian: ‘Of course we must and should study literature in our schools, but first we have to imbue our children with a love of stories. […] We get ourselves all hot and bothered about the teaching of reading, about synthetic phonics and the like, and we forget that none of it is much use unless children want to read in the first place.’
Reading pleasure, daar gaat het om zegt hij. En gelijk heeft hij.
Maar krijg je plezier in lezen met die schier eindeloze stroom verhaaltjes die gedicteerd worden door een vooraf vastgelegd schema van te gebruiken klanken, gemiddelde zinslengte, gemiddeld aantal lettergrepen per woord en gemiddeld aantal letters per woord?
Groot Ventje is een boekenkind, laat dat duidelijk zijn. Hij wordt graag voorgelezen, en steeds vaker zien we hem in zijn eentje over een boek gebogen, terwijl zijn lippen geluidloos de woorden vormen. Maar de AVI-boekjes kunnen hem vaker niet dan wel boeien – niet gehinderd door enig AVI-bewustzijn grijpt hij naar prentenboeken en weetboeken over favoriete onderwerpen. Stegosaurussen en diplodocussen: ik weet niet wat de AVI-meetlat daarover zegt, maar ik weet wel dat de boeiende wereld van de oergiganten leesgrenzen verlegt voor Groot Ventje.
En dan denk ik aan wat Aidan Chambers me een tijdje geleden vertelde: dat je als lezer – en als mens – groeit door net dat tikje hoger te grijpen. Dat is precies het omgekeerde van wat AVI-aanduidingen doen. AVI-aanduidingen begrenzen, beknotten, houden de lezer veilig binnen de grenzen van het zeker bekende. En sinds de vernieuwde AVI-niveaus doen ze dat nu nog langer: tot en met een leesniveau dat, gemiddeld, wordt bereikt in het zesde leerjaar – terwijl alle lastige leestechnische hindernissen dan al láng genomen zijn. Wat is in godsnaam de zin van boeken voor negen-, tien-, elfjarigen die helemaal binnen een schema van leestechnische vereisten zijn geschreven? En wat is de zin van een voor die leeftijd AVI-vereiste van onnatuurlijk lange zinnen die resulteren in een gekunstelde stijl?
Daarom schaar ik mij achter de oproep van de werkgroep Jeugdboekenschrijvers van de Vereniging van Letterkundigen, die de recente AVI-ontwikkelingen en de bijbehorende beperkende en afschuwelijke gevolgen betreurt. Daarom knik ik overtuigd bij haar statement: ‘Als er één ding is dat lezen bevordert, is het leesplezier. En dat ervaar je vanwege de inhoud van een boek, vanwege de spanning, de humor, de originaliteit, de stijl, de sfeer, vanwege dat unieke, bijzonder verhaal.’ Daarom geef ik graag haar bedenking mee: ‘Laat dit even bezinken: wist u indertijd het AVI van Pluk van de Petteflet? Waarschijnlijk niet, en toch heeft u het gelezen. Voelde dat als een risico?’

Leren neen zeggen

Klein Ventje oefent woordjes. In bed, voor het slapengaan, na het wakker worden, tijdens zijn spel: er gaan weinig onbewaakte momenten voorbij of we horen hoe hij ze herhaalt, eindeloos. Woordjes, eerste zinnetjes - of zijn het statements? Een levenshouding? 'Nee mama', 'nee papa' en... 'Ja ikke': dat belooft.

Mooi mooier mooist (2)

Op 4 februari worden in deSingel de CultuurPrijzen Vlaanderen uitgereikt, goed voor een hoop erkenning en een smak geld. In elke categorie zijn er drie genomineerden, en voor de jeugdliteratuur zijn dat André Sollie met Een raadsel voor Roosje, Carll Cneut met Dulle Griet en Pieter Gaudesaboos met Hoe oma plots verdween. Alle drie zijn het fantastische illustratoren, alle drie hebben ze naast een groot talent ook een originele en krachtige eigen stem, alle drie hebben ze met het genomineerde werk een prachtboek gemaakt: wat ben ik blij met deze nominaties. En wat ben ik benieuwd naar wat de jury beslist. En wat vind ik het moeilijk om een stem uit te brengen voor de Publieksprijs.

Stil maar

'Tobie wou dat hij wakker kon worden uit deze nachtmerrie, bij zijn ouders in bed duiken en het op een huilen zetten... Hij wou dat ze hem in zijn pyjama zouden meenemen naar de keuken, waar nog licht brandde, en dat hij dan een beker lekker warm honingwater zou krijgen, met een paar koekjes erbij, en dat ze hem zouden troosten: "Stil maar, lieverd, het was maar een nare droom."'

(Timothée de Fombelle, Tobie Lolness. Op de vlucht)

Slapen is hier de laatste tijd een issue, niet meer, niet minder. Zelf vat ik moeilijk de slaap, Klein Ventje, een immer goede slaper, begint te experimenteren met het naar bed gaan, en Groot Ventje grijpt elke reden aan om er weer uit te komen, van 'de storm wordt alsmaar harder' tot 'ik heb een nare droom gehad' (twee volle minuten na het naar bed gaan), van 'ik heb zo'n reuzehonger' (niet te stillen met boterhammen, enkel met een lekker koekje) tot 'mijn neus heeft het zo koud' (in een lekker warme kamer, weggedoken onder een dekbed én een een fleecedeken). Vaak hoort er een iet of wat bedremmelde blik bij. Maar enkele avonden geleden was het écht zoals in het bovenstaande fragment. Snel de drijfnatte pyjama uitgetrokken, bezwete lijfje gedroogd, nieuwe pyjama aangetrokken, haren gedroogd, flesje warme melk gemaakt, lekker koekje gehaald, en met zijn tweetjes onder een warme plaid even op de bank gedoken, lekker dicht tegen elkaar aan: warmte en nabijheid, meer moet dat niet zijn. Even later kon Mijn Liefste Groot Ventje behoedzaam in zijn armen nemen en naar boven brengen, naar zijn eigen warme bed.

Klassieker in wording

Anderhalve millimeter is hij, en hij heeft mijn hart gestolen. Tobie Lolness. Pas dertien en op de vlucht voor een heel volk, zijn eigen volk. Nergens is hij nog veilig, overal, tot in de onderste takken van de boom, zitten ze hem op de hielen. En hij weet dat hij niet in hun handen mag vallen, want de straf zal vreselijk zijn. En dat allemaal omdat zijn vader, de grootste geleerde van zijn tijd, een opzienbarende ontdekking heeft gedaan over de boom waarin hun volk woont en dat geheim niet wil prijsgeven omdat het het voortbestaan van de boom in gevaar zou brengen.
Tobie Lolness. Op de vlucht is een onwaarschijnlijk mooi kinderboek. Het verhaal van Tobie - één, en dan nog een kleintje, tegen allen - is bloedstollend spannend, vol achtervolgingen die je hart sneller doen slaan, ongure types die je zelf niet zou willen tegenkomen, laat staan dat je Tobie in hun handen wilt zien vallen, nietsontziende speciaal daartoe gekweekte vechtmieren, geheimen van levensbelang, situaties vol uitzichtloosheid en wanhoop. Vol grote gevoelens ook - wraak, machtswellust, verraad, maar ook echte vriendschap en liefde. Een avonturenverhaal volgens de regels van de kunst, bovendien prachtig opgebouwd, waarbij je als lezer door het handige gebruik van tijdsprongen maar mondjesmaat te weten komt wat er aan de hand is. Timothée de Fombelle, die met Tobie Lolness debuteert (maar met zo'n naam natuurlijk móést gaan schrijven), toont meteen dat hij de regels van het vak, én de kunst, meer dan beheerst. Meesterlijk speelt hij de elementen van het genre uit, met veel gevoel voor actie - en met een naturel die je zelden tegenkomt.
Maar Tobie is meer dan een knap opgebouwd avonturenverhaal. Timothée de Fombelle (o-la-la, die naam) slaagt er tegelijkertijd in een hele wereld te scheppen. Een bijzondere, originele wereld, die hij tot in de kleinste details heeft weten uit te werken - op een bijzonder overtuigende manier. De eik als wereld: het is een fascinerend universum in miniformaat waarin alles, maar dan ook alles klopt. Fantasy? Ja, maar dan van de allerbovenste plank. Timothée de Fombelle (ik sluit mijn ogen en stel me hem voor als Philibert in Ensemble, c'est tout, inclusief débardeur en keurig kapsel) heeft een onvergetelijke wereld geschapen, veel origineler én veel authentieker dan het gros van de verzonnen werelden.
Maar Tobie is meer dan een duizelingwekkend goed fantasyverhaal. De eik waarin het boomvolk - Tobies volk - leeft alsof het de enige plek is waar leven is, vertoont erg veel trekjes van onze wereld. En heeft last van kwaaltjes en kwalen die verdacht veel op de problemen van onze aarde lijken. Het ruwsap dat Tobies vader ontdekt diep onder de schors en waarmee hij levenloze voorwerpen kan bewegen, maar dat hij niet wil prijsgeven aan de wereld omdat hij misbruik en uitputting vreest, de ongebreidelde machtswellust van Jo Mitch die alleen maar op winstbejag uit is, de angst en haat voor al wat anders is: de parallellen zijn voor een volwassen lezer duidelijk. En de boodschap is ook duidelijk, maar ligt er nooit te dik boven op.
En meer, Tobie Lolness is nog zoveel meer. Een boek vol gedachten die je zo in een doosje zou willen doen, bij gebrek daaraan staan er nu talloze potloodstreepjes in de marge. Een stilistisch pareltje ook, waarin alles zeldzaam zorgvuldig wordt uitgedrukt, met veel gevoel voor de poëzie van de taal - alweer zoveel streepjes in de marge. (En meteen ook een pluim voor de vertaalster, Eef Gratama, die van de Nederlandse vertaling óók een pareltje heet gemaakt.) En bovenal is het een portret van een hartveroverend schepseltje, gevoelig, teder, slim, sterk én kwetsbaar. Als we in de kinderliteratuur een nieuwe held nodig hebben, laat het dan Tobie zijn, held van één millimeter en een half!

Mooi mooier mooist

Stichting Lezen gaat op zoek naar 'Het Mooiste Kinderboek Aller Tijden'. 99 titels zijn er geselecteerd, en op www.hetmooistekinderboek.be kan iedereen een stem uitbrengen.
99 titels. Ik verwonder me over een aantal titels, maar bedenk dat smaken verschillen, ik wik, ik weeg, ik wik nog meer, ik weeg nog meer, ik ben streng en nog strenger en dan nog strenger. Ten slotte blijven er nog een twaalftal titels over, overeind. Hoe kies je in godsnaam tussen de dierenverhalen van Toon Tellegen en Winnie de Poeh? Tussen Klein verhaal over liefde van Marit Törnqvist en die andere prachtige vertelling over verlangen en liefde, Wachten op Matroos van André Sollie en Ingrid Godon? Tussen Edward Tulane, het onuitstaanbare porseleinen konijn van Kate DiCamillo dat maar mondjesmaat leert wat liefde is, en het onweerstaanbare duo wolf en schaap uit Schaap met laarsjes van Maritgen Matter? Tussen De schepping en Het boek van alle dingen? Onbegonnen werk, zonder enige twijfel.
Tot overmaat van ramp dwalen mijn gedachten af naar titels die ik niet tegenkom onder de 99 uitverkorenen. Waar is De Wissewaswinkel gebleven, het wonderbaarlijke kleinood van Frédéric Clément? Waarom heeft Gregie de Maeyers Fietsen geen plekje gekregen? De reizen van de slimme man van Imme Dros? Astrid Lindgrens klassieker De gebroeders Leeuwenhart? En als er jeugdboeken als Hasse Simonsdochter op mogen, waar blijft dan het bloedmooie Je moet dansen op mijn graf? En vooral: hoe kun je nu een lijst met de allermooiste kinderboeken opstellen en Kleine Sofie en Lange Wapper van Els Pelgrom en Thé Tjong Khing er niet opzetten?
Ik maak het mezelf alleen maar moeilijker, natuurlijk. Nu moet ik al kiezen uit achttien mooimooimooie boeken. Maar kiezen hoeft niet echt: het bovenste plankje is ruim genoeg voor achttien boeken. En nog een paar.

Kerstvakantie #20 >< Leesvakantie

Een echte leesvakantie is vakantie nooit meer sinds er een Groot en Klein Ventje rondlopen, maar nog eens kunnen doorlezen, het deed deugd.

Kerstvakantie #19 >< Ontbijt op bed

Kerstvakantie #18 >< Onvermijdelijk

Kerstvakantie #17 >< Verwend

... en pakjes!

Kerstvakantie #16 >< Lekker feest

Gelukkig horen er bij al dat gefeest ook allerlei lekkere hapjes...