2007

Make three wishes and they shall all come true. Make three hundred and I will honour every one.

Jeanette Winterson, Written on the Body

Mijn wens, voor jullie: Veel liefs. En warms. En goeds.

Dag 2006

Welkom: Klein Ventje - Afscheid: Opa - Boeken: This Is All van Aidan Chambers, Ons derde lichaam van Edward van de Vendel, Schijnbewegingen van Floortje Zwigtman - Verveling: drie maanden liggen wachten - Ontdekking: bloggen - Plek: ons bed, op een zondagochtend, groot genoeg voor vier - Heimwee: Toscane, Amsterdam, Parijs - Muziek: Barbara, Bach, Indochine - Lekker: de zoete, warme geur van een nieuw mensje - Confronterend: Van oude mensen, de dingen die voorbijgaan - Mooi: het licht van de avondzon op de bakstenen muur van ons huis - Heuglijk: de warmte van vriendschappen - Ontzetting: Brussel 12.04, Antwerpen, 11.05 - Ook lekker: mascarpone met in aceto balsamico gemarineerde aardbeien, de cake van kraamhulp E. - Wonder: alles in het klein

Merci

Oma maakt een pakje open. Een doos vol chocolaatjes. Groot Ventje leest: 'M-èèè-r-c-i. Dat is Engels om dankjewel te zeggen.'

Gouden randje

Vrijdagen hebben op de school van Groot Ventje altijd een feestelijk tintje. Dan wordt de dag - en de week - afgesloten in de monumentale hal, alle kinderen in een wijde kring, en elke klas brengt een liedje. Daarna stormt iedereen het weekend in.
Gisteren was het extra feestelijk. Extra veel ouders, aan elke klasdeur een feestelijk gedekte tafel, door de kleuters versierde kerstbomen, kaarsjes. De klassen zongen hun liedjes, en enkele kinderen haalden hun instrument tevoorschijn. Zeven-, acht-, negenjarigen die op hun cello, viool, piano kerstmuziek speelden: de hall hield zijn adem in. En daarna warme chocomelk en cake - koekjestaart die ze zelf gemaakt hadden voor de kleuters - aan de feestelijke tafels, en wensen die alle kanten op vlogen. Honderden wensen gingen ook, aan witte ballonnen, de lucht in, een kleine bijdrage aan Music for Life.
Na zoveel warms en moois repten Groot Ventje en ik ons naar de andere kant van Leuven. Afspraak met mijn Liefste Vriendin, die enkele jaren aan de andere kant van de wereld woont, maar met man en klein ventje hier komt feesten. Het weerzien was, als altijd, warm. Terwijl Groot Ventje wachtte op de Pannenkoek Die Maar Niet Kwam, babbelden wij bij, over de kinderen, de kinderziektes, de groeicurven, de eerste stapjes en de kleuterklas, het werk, de plannen, de mannen, de moeders en schoonmoeders. Vanbinnen werd ik een en al glimlach.
Sommige dagen hebben écht een gouden randje.

Gebrabbel

Brabbelen, daar deed Groot Ventje niet aan mee. Tot de eerste woordjes kwamen heerste de Grote Stilte.
Klein Ventje laat de klanken uit zijn mond rollen als waren het zijn favoriete stukken speelgoed. Ik word er vrolijk van, en met elk klankje word ik verliefder.

Pril

Er broeit al langer iets in het hoofd van Groot Ventje.
Nu komt het er stilaan uit.
Letters, eerst een voor een, dan langzaam na elkaar, en dan als een ware aha-erlebnis, de herkenning.
Een pril begin.

Kerstmarkt

Kerstmarkt met zijn tweetjes, dat is een eerste keer halt houden bij een snoepkraam, verlangend staan kijken naar de chocolaatjes en niet kunnen kiezen welke vijf er in het zakje mogen.
Dat is van op een afstandje naar de kerstman in zijn houten huisje kijken, maar toch niet dichterbij willen.
Dat is veel gekriebel in de handjes en weinig aanraakbaars.
Dat is in een verwarmde tent een reuzenpannenkoek eten en kijken hoe het buiten snel donkert en de lichtjes van het plein een feest maken.
Dat is onze handen in elkaar slaan om ze aan elkaar te warmen.
Dat is een zoet koekje proeven en een veel te pikant sausje.
Dat is plots zeggen: en nu wil ik naar huis.

Ker(st)mis

Terwijl ik naar de school rijd, bedenk ik: vanavond is het Mama-en-Groot-Ventje-tijd, dat was alweer veel te lang geleden. Tijd voor ons tweetjes.
Als we even later uit de parkeergarage de winterkou in stappen, het grote plein in het hart van de stad op, zegt Groot Ventje: 'Hier was het een andere keer kermis, he mama?'
Ik knik.
Hij straalt: 'En nu is het hier kerstmis.'

Uitkijktijd

December is afteltijd, elke ochtend mag Groot Ventje een deurtje openmaken van de adventkalender. Het is ook uitkijktijd: elke ochtend wiebelen zijn voetjes en flapperen zijn handjes van opwinding en ongeduld, wat zal de verrassing van de dag zijn?
Ook ik maak elke dag een deurtje open. Dat van de blog van Villakelbont. Ik kijk reikhalzend uit naar nieuwe tekeningen van Sebastiaan van Doninck. Niet elke dag zit er iets nieuws achter het deurtje, dan kijk ik gewoon weer even naar zijn Pinocchio's en Alices, en is de dag weer mooi begonnen.

Vooruit

Achteruitkruipend was de wereld van Klein Ventje al een woonkamer groot. Maar het is een uitgemaakte zaak: vooruit gaat sneller, en met die beweging hebben ook de concepten doelgerichtheid en koppigheid hun plaats stevig verankerd in het bestaan van Klein Ventje. Streng opgeheven vingers, al even streng uitgesproken neens, gejammer van Groot Ventje die zijn speelgoed bedreigd ziet, kussenbarricades: niets houdt Klein Ventje nog tegen in zijn gestage tocht naar zijn doel.

Pointe

Al heel lang staat Mijn tuin, mijn tuin in mijn boekenkast. Jaren geleden gekocht, gelezen, gekoesterd. Nu haal ik het boek uit de kast en lees het met Groot Ventje. Ik geniet weer. Wat bijzonder is, behoudt zijn glans. Ook Groot Ventje lijkt ervan te houden. Nu al enkele avonden lees en herlees ik de geestige tekst van Ted van Lieshout, terwijl we naar de prenten van Daan Remmerts de Vries kijken. Als ik, nieuwsgierig naar hoe dit boek in zijn hoofd leeft, Groot Ventje vraag waarover het gaat, antwoordt hij: 'Voor het kindje is de tafel in de tuin een tafeltje, maar voor de poes is dat een dak want zij kruipt eronder.'

'Mama, wil je dat boekje over dat zusje nog eens voorlezen?' vraagt Groot Ventje.
'Over welk zusje?' vraag ik, nog half met mijn gedachten bij het menu van die avond.
'Dat boekje over dat zusje dat kwijt is.'
Hij heeft het over Heb je mijn zusje gezien?, het nieuwste boek van Joke van Leeuwen. Ik glimlach, vind het fijn dat hij zelf opnieuw naar dit boek vraagt. Het is een speels, humoristisch peuterboek waarin een jongetje op zoek is naar zijn zus. Aan iedereen die zijn pad kruist, vraagt hij of die zijn zusje heeft gezien. Hij somt steeds meer kenmerken op van zijn zusje. Er verschijnen spannende personages maar zijn zus zit er niet bij. Groot Ventje gaat helemaal op in het stapelverhaal, en vult de opsommingen zelf aan. Heerlijk voor mama en ventje.

Voorleesweek

Zaterdag werd, met een persconferentie in de Ziekenhuisschool van Gasthuisberg, de Voorleesweek geopend. De directeur van de Ziekenhuisschool beklemtoonde het belang van voorlezen, ook in een omgeving waar de prioriteiten om redenen van levensbelang elders lijken te liggen, de boekenjuf kwam over enkele projecten vertellen, de minister las voor uit Tellegen, Majo de Saedeleer van Stichting Lezen was haar gebruikelijke zelve, een en al warme, inspirerende boekenliefde. Eén uitspraak van haar haakte zich in mijn hoofd vast: 'Ik bedank onze partner Kind en Gezin, die de Voorleeskrant mee bij de ouders helpt te brengen, en daar ben ik erg blij om, dat het bij Kind en Gezin niet alleen gaat om gezondheid en spuitjes maar ook om de geestelijke gezondheid van onze kinderen.'
Bij zoveel moois nam ik het er maar bij dat Bert Anciaux Majo een middag lang Maja noemde, en sloot ik de oren voor zijn uitschuiver: 'Ik zal er nog eentje voorlezen - om het af te leren.'

Scherp

Scherp als een mes duwen ze zich een weg naar boven.
Ik schrik als ik met mijn vinger zachtjes het tandvlees aanraak.
Tandjes krijgen is geen pretje.
En er moeten er nog zoveel volgen.

Relatief

In een speelgoedwinkel in de buurt komt Sinterklaas langs. Groot Ventje, die zich al met overgave op de foldertjes vol verleiding geworpen heeft, wil erheen. En dus staan we op zaterdagmiddag aan te schuiven, een rij zo lang als de winkel. Voor me hoor ik een jonge mama zeggen: 'Ik was eens gaan kijken bij Standaard Boekhandel, ik wilde E. wat kinderboekjes kopen. Maar mens, die dingen kosten wel 15 euro. Dat is toch echt wel schandalig duur voor een kinderboek.' Ik kan het niet laten, werp een blik in haar karretje. Grote blauwe Playmobildozen, gameboyachtige toestanden, en een knuffelbeest dat je moet verzorgen anders kwijnt het weg.

Tijgerprins

Groot Ventje werkt op school rond poezen, lieve poezen, eigenzinnige poezen, tamme poezen, wilde poezen, vervaarlijke neefjes en nichtjes van de poes. Met tijgerpoezen met stip op één. En dus kwam De tijgerprins uit de kast. Bij zoveel gevaarlijks kruipen we dicht tegen elkaar aan. Terwijl ik het verhaal van de tijgerin voorlees, wier hart vol haat en verdriet is omdat haar kleintjes door de jagers gedood zijn, terwijl ik lees hoe de koning haar zijn eigen kind moet schenken en hoe ze zich daarover ontfermt als was hij haar eigen welp, verandert de gelaatsuitdrukking van Groot Ventje voortdurend, van bang naar verdrietig naar verwonderd en nog tig keren terug. Maar als de laatste bladzijde is omgeslagen, valt het verdict: 'Dat hoef je niet meer te lezen, mama.'
Ik vraag waarom, vindt hij het geen mooi verhaal misschien?
'Jawel, het is een heel mooi verhaal. Maar ik vind de tekeningen niet mooi, daar kijk ik niet graag naar.'
En eigenlijk moet ik hem bijtreden. De realistische prenten, soms woest en angstaanjagend, soms kitscherig gevoelig, kunnen ook mij niet bekoren. Neen, dit hoef ik niet meer voor te lezen.

Frustratie

Vooruit wil hij.
Naar een speelgoedje, een boek, iets kleurrijks.
Maar hij gaat achteruit, en nog, en nog.
Leren kruipen is lastig.

Syllogisme

Groot Ventje, daarnet, tussen pyjama en tanden poetsen:
'Hondjes drinken water hé?'
'Ja.'
'En poesjes drinken melk.'
'Ja.'
'Dus niet alle dieren drinken water.'

Kano

Groot Ventje zit te kijken in een boek met transportmiddelen.
'O kijk, mama, wat gek, een zakdoekbootje!'

Kinderboekenpassie

'Een mens is pas echt een mens te noemen als hij een of andere hartstocht bezit. Een man zonder hartstocht, een volkomen onberispelijk mens, is een wanstaltig wezen, een embryonale engel aan wie geen vleugels zijn gegroeid.'

(Honoré de Balzac, Neef Fons)

Richard Thiel is een man met een hartstocht.
Getuige daarvan zijn indrukwekkende site: www.kjoek.nl

Eindelijk

Eindelijk houd ik het in handen.
Sinds ik wist dat dit boek eraan stond te komen, en al helemaal toen ik de prachtige, feestelijke coverafbeelding zag, heb ik ernaar uitgekeken.
En nu ben ik meteen verkocht.
Van Ansjovis tot Zwijntje, met gedichten van Ted van Lieshout en illustraties van Sieb Posthuma, is een wonderlijk mooi boek. Eigenlijk is het een ABC-boek, met voor elke letter een gedicht over een dier. Gevoelige gedichten, grappige verrzen, taalspielerei, lekker door elkaar. Ik herlees enkele oude bekenden, glimlach weer om hun perfecte ritme, hun mooie gedachten, hun verrassende verwoording, en laat me verleiden door nieuwe vondsten.
En de illustraties... bij zoveel moois word ik stil, ademloos kijk ik. En kijk. En kijk. En denk: laat al deze pracht opgemerkt worden.

Voorlezen

Als het goed is, hebben kinderen voor ze zelf leren lezen al jarenlang prachtige verhalen voorgelezen gekregen. Als ze dan zelf leren lezen, vallen ze terug op het niveau 'De mus zit op de tak en de tak zegt krak'. Dat is een enorme stap achterwaarts. De enige manier om die te compenseren is beginnende lezertjes veel en mooi voor te lezen.
Annemie Leysen vertelde hiermee vanochtend niets nieuws. Het is al zo vaak gezegd, beargumenteerd: voorlezen stopt niet bij het leren lezen. Toch zie ik het nog zo vaak gebeuren. Als kinderen leren lezen, is voorlezen voor velen een verplichting die wegvalt.
Ik hoop mijn Ventjes nog járen voor te lezen.

Concentratie

We worden constant verstrooid, overal, altijd. Overal komt er informatie bij ons naar binnen, op elk mogelijk moment. Verstrooiing is het tegenovergestelde van concentratie. Concentratie is het gericht-zijn op één ding, en al de rest valt weg. Concentratie is een vermogen dat in onze wereld voortdurend onderuitgehaald wordt.
Het was een van de dingen die Joke van Leeuwen vanochtend vertelde.
En het is zo waar.
En zo nefast.

Deugd

Vandaag was ik op de Dag van de Literatuureducatie in Mechelen.
Mijn hoofd leefde op.
Na al die maanden die vooral het predikaat pre- en postnataal verdienden, was het verfrissend en uitermate deugddoend nog eens interessante lezingen en workshops bij te wonen, prikkelende vragen en uitspraken te horen, het enthousiasme te horen van mensen die mijn passie delen, het zelf weer te voelen kriebelen en mijn hoofd te voelen volstromen met ideeën.

Kunst

Groot Ventje is in de ban van Kloddertje. Kloddertje is zwart en vormeloos, en met zo een creatuur willen Vierkantje, Driehoekje, Rondje, Rechthoekje en Ruitje, allemaal heel kleurig, niet spelen. Tot ze zien dat hij zich kan omvormen in wat hij maar wil en ze met zijn allen wonderlijke composities gaan vormen.
Niet het verhaal , een zoveelste pleidooi voor tolerantie, anders-zijn en samenwerking, maakt dit boek bijzonder, wel de expressieve vormgeving en de knipoogjes naar de moderne kunst à la Leo Lionni , Joan Miró, Henri Matisse en Paul Cox.